تفاوت خلع ید و تخلیه ید در چیست؟

 تصور کنید شخصی بدون اجازه شما زمین یا ملکی را تصرف کرده است، یا مستأجری دارید که علی‌رغم پایان مدت قرارداد، حاضر به تخلیه ملک نیست. در چنین شرایطی، آگاهی از تفاوت دو دعوای کلیدی «خلع ید» و «تخلیه ید» می‌تواند مسیر پرونده شما را ماه‌ها کوتاه کند. در این مقاله از موسسه حقوقی سورن وکیل، به بررسی تخصصی این تفاوت‌ها می‌پردازیم.

دعوای خلع ید چیست؟

دعاوی خلع ید مختص اموال غیرمنقول (مانند ملک، زمین و ساختمان) است. خلع ید به این معناست که مالک با ارائه سند رسمی مالکیت، علیه متصرف غیرقانونی اقدام کرده و خواستار بازپس‌گیری ملک خود می‌شود.

نکته مهم: برای طرح دعوای خلع ید، ارائه سند مالکیت رسمی الزامی است.

دعوای تخلیه ید چیست؟

تخلیه ید در شرایطی مطرح می‌شود که فردی مال خود را با رضایت و بر اساس یک قرارداد (مانند اجاره) در اختیار دیگری قرار داده است، اما اکنون به دلیل اتمام قرارداد یا فسخ آن، خواستار بازگرداندن ملک است. در اینجا برخلاف خلع ید، وجود رابطه قراردادی شرط اصلی است.

جدول تفاوت خلع ید و تخلیه ید

برای شناخت تفاوت های کلیدی دعاوی خلع ید از تخلیه ید می توان به موارد زیر اشاره نمود:

1- خلع ید مختص مواردیست که تصرف ملک بدون اذن و اجازه ی مالک صورت می پذیرد. در صورتی که در دعوای تخلیه ید قرارداد و و اذن و اجازه ی مالک وجود دارد .

2- دعوای خلع ید مختص مال غیرمنقول شناخته می شود. اما دعوای تخلیه ید هم برای اموال منقول و هم برای اموال غیرمنقول قابلیت مطرح شدن دارد.

3- برای دعاوی تخلیه ید وجود قرارداد ضروریست. در حالی که برای دعاوی خلع ید نیازی به وجود قرارداد نیست و صرف تصرف برای شروع دادرسی کافی می باشد.

4- دعوای تخلیه ید به محض انحلال و انقضای مدت زمان قرارداد از سوی مالک قابل طرح است. در صورتی که در دعاوی خلع ید هر ذینفعی در هر زمانی می تواند خواستار آن گردد.

خلع ید در مالکیت مشاع

در مالکیت مشاع، هیچ‌یک از شرکا بدون اجازه سایرین حق تصرف در جزء‌به‌جزء ملک را ندارند. در صورت تصرف غیرقانونی توسط یک شریک یا شخص ثالث، سایر شرکا می‌توانند تقاضای خلع ید کنند. اما توجه داشته باشید که اجرای حکم خلع ید در ملک مشاع، نیازمند رعایت تشریفات خاصی است که پیشنهاد می‌کنیم پیش از اقدام، با [وکیل ملکی] مشورت کنید.

۱. تفاوت اصلی در چیست؟

در خلع ید هیچ قرارداد و اجازه‌ای وجود ندارد، اما در تخلیه ید یک قرارداد قبلی (مثل اجاره‌نامه) وجود داشته است.

۲. آیا بدون سند می‌توان خلع ید کرد؟

خیر، طرح دعوای خلع ید مستلزم ارائه سند رسمی مالکیت است. اگر سند ندارید، باید از دعوای [رفع تصرف عدوانی] استفاده کنید.

۳. کدام دعوا برای مستأجر متخلف مناسب است؟

حتماً باید دعوای «تخلیه ید» مطرح شود. طرح دعوای خلع ید علیه مستأجر منجر به صدور قرار رد دعوا می‌شود.

در سال‌های فعالیتم در محلات مهرشهر، گلشهر، گوهردشت و سایر مناطق کرج، بارها دیده‌ام که انتخاب اشتباه میان این دو عنوان دعوا، باعث اتلاف وقت و هزینه‌های اضافی برای موکلان شده است. قبل از هر اقدامی، نوع رابطه خود با متصرف را با سند و قرارداد اثبات کنید.

برای دریافت [مشاوره حقوقی] تخصصی از وکیل پایه یک دادگستری در کرج با شماره زیر تماس بگیرید:

02632748253